# Domowy przepis na wino z jabłek 5l – krok po kroku dla początkujących

## Jakie jabłka i akcesoria wybrać do domowego wina jabłkowego?

Kluczem do udanego domowego wina jabłkowego jest wybór odpowiednich surowców i narzędzi. Wbrew pozorom, nie każde jabłko nadaje się do produkcji wina, a brak właściwego sprzętu może znacząco utrudnić lub nawet uniemożliwić cały proces. Podejmując decyzję o domowej produkcji, warto od początku zaopatrzyć się w kilka podstawowych akcesoriów, które uczynią pracę łatwiejszą i zapewnią wyższą jakość finalnego produktu. Przygotowanie to połowa sukcesu, dlatego nie warto na nim oszczędzać.

### Odmiany jabłek idealne na wino i ich przygotowanie

Wybór jabłek ma fundamentalne znaczenie dla smaku, aromatu i klarowności wina. Do produkcji wina najlepiej nadają się **dojrzałe jabłka odmian jesienno-zimowych**, które charakteryzują się wyższą kwasowością i intensywniejszym aromatem. Doskonałymi przykładami są klasyczne **antonówka** czy **papierówka**. Jabłka powinny być w pełni dojrzałe, ale nie przejrzałe czy nadgniłe. Można również mieszać różne odmiany, aby uzyskać bardziej złożony bukiet. Przed przystąpieniem do pracy jabłka należy dokładnie umyć, usunąć szypułki i gniazda nasienne. Nie obieramy ich ze skórki, gdyż to w niej i tuż pod nią znajduje się wiele aromatów i drożdży dzikich, choć w naszym **przepisie na wino z jabłek 5l** i tak zaleci się użycie kontrolowanych drożdży winiarskich dla pewności wyniku. Następnie owoce trzeba rozdrobnić – można to zrobić przy pomocy sokowirówki, wyciskarki lub tarki. Im drobniej, tym więcej soku uzyskamy.

### Niezbędne sprzęty: balon fermentacyjny, cukromierz i inne

Aby proces fermentacji i późniejszej pielęgnacji wina przebiegał prawidłowo i higienicznie, konieczne jest zgromadzenie kilku podstawowych narzędzi. Absolutną podstawą jest **balon fermentacyjny** o pojemności co najmniej 10 litrów (na nastaw 5-litrowy, by zostawić miejsce na pianę). Do balonu potrzebny będzie korek z otworem oraz **rurka fermentacyjna** (tzw. wężyk fermentacyjny), którą napełniamy wodą – zabezpiecza to nastaw przed dostępem tlenu i szkodliwymi mikroorganizmami, jednocześnie pozwalając uchodzić dwutlenkowi węgla. Niezbędnym przyrządem pomiarowym jest **cukromierz** (areometr) z cylindrem pomiarowym, służący do kontrolowania gęstości nastawu, czyli poziomu **BLG**. Inne przydatne akcesoria to: duży garnek do przygotowania syropu, **lejek do balonu**, termometr, długi **wężyk** do zlewania wina, butelki, korki oraz **korkownica**. Pamiętajmy, że wszystkie naczynia i sprzęty mający kontakt z winem muszą być idealnie czyste i zdezynfekowane, np. przy użyciu **pirosiarczynu potasu**.

## Składniki na 5 litrów wina jabłkowego o mocy około 15%

Przystępując do przygotowania **wina jabłkowego**, należy zgromadzić wszystkie składniki w odpowiednich proporcjach. Poniższa lista jest dostosowana do objętości finalnej około 5 litrów gotowego trunku. Kluczowe jest zachowanie proporcji, aby uzyskać pożądaną moc i równowagę smakową. Oto co będzie potrzebne:
*   Około 10 kg jabłek (dających ok. 5 litrów soku)
*   2,5 kg cukru białego
*   Około 3 litry wody (do syropu i ewentualnego uzupełnienia)
*   Drożdże winiarskie (aktywne lub pasywne, jedna saszetka)
*   Pożywka dla drożdży (np. fosforan diamonu)
*   Pirosiarczyn potasu (do dezynfekcji i późniejszej stabilizacji)

Ilość cukru może być modyfikowana w zależności od słodyczy jabłek i docelowej mocy wina. Podany przepis ma na celu uzyskanie wina wytrawnego lub półwytrawnego o mocy około 15%. Woda służy głównie do przygotowania syropu cukrowego, który jest bezpieczniejszą i łatwiejszą do kontroli metodą dosładzania niż wsypywanie cukru bezpośrednio do soku.

## Szczegółowy przepis na wino z jabłek 5l z użyciem drożdży winiarskich

Poniższy **przepis na wino z jabłek 5l** jest opracowany krok po kroku z myślą o początkujących winiarzach-amatorach. Użycie dedykowanych **drożdży winiarskich** gwarantuje kontrolowany przebieg fermentacji i zmniejsza ryzyko niepowodzenia. Pamiętaj, by cały proces rozpocząć w czystym, zdezynfekowanym otoczeniu.

### Przygotowanie soku jabłkowego i syropu cukrowego

Na początku z przygotowanych jabłek należy uzyskać sok. Można to zrobić za pomocą sokowirówki, wyciskarki lub nawet ręcznie, poprzez utarcie owoców i wyciśnięcie masy przez gazę. Otrzymany sok wlewamy do wcześniej zdezynfekowanego **balonu fermentacyjnego**. Następnie przystępujemy do przygotowania **syropu cukrowego**. W dużym garnku mieszamy 2,5 kg cukru z około 2,5 litrami wody. Całość podgrzewamy, ciągle mieszając, aż cukier całkowicie się rozpuści. Nie trzeba doprowadzać syropu do wrzenia. Bardzo ważne jest, aby **syrop cukrowy ostudzić** do temperatury pokojowej przed dodaniem do soku jabłkowego w balonie. Gorący syrop mógłby uszkodzić drożdże lub zabić naturalne enzymy.

### Aktywacja drożdży i rozpoczęcie fermentacji w balonie

Kiedy sok z jabłek i ostudzony syrop cukrowy są już w balonie, uzupełniamy całość letnią, przegotowaną wodą tak, aby objętość nastawu wynosiła około 8-9 litrów (balon 10-litrowy nie może być pełny po brzegi!). Następnie mierzymy początkową gęstość nastawu za pomocą **cukromierza**. Dla wina o mocy 15% wartość początkowa **BLG** powinna oscylować wokół 25-28°. Teraz czas na drożdże. Jeśli używamy drożdży aktywnych, aktywujemy je zgodnie z instrukcją na opakowaniu, zwykle poprzez rozpuszczenie w letniej wodzie z odrobiną cukru. Dla drożdży pasywnych zaleca się przygotowanie tzw. **matki drożdżowej** na kilka dni przed założeniem nastawu. Aktywowane drożdże wlewamy do balonu. **Dodajemy również pożywkę dla drożdży**, która zapewni im optymalne warunki do rozwoju i poprawi przebieg fermentacji. Całość dokładnie mieszamy (można potrząsnąć zamkniętym balonem), zakładamy korek z napełnioną wodą **rurką fermentacyjną** i odstawiamy w **ciepłe, ciemne miejsce** o stabilnej temperaturze (18-22°C). Po kilkunastu godzinach powinny pojawić się pierwsze oznaki fermentacji – pęcherzyki gazu, piana, charakterystyczny szum.

## Proces fermentacji, klarowania i zlewania wina znad osadu

Po zainicjowaniu fermentacji burzliwej kluczowa staje się cierpliwość i regularna obserwacja. Proces ten może trwać od kilku dni do kilku tygodni, w zależności od temperatury i aktywności drożdży. Naszym głównym narzędziem kontroli jest w tym czasie **cukromierz**.

### Monitorowanie BLG cukromierzem i dosładzanie syropem

Regularne, cotygodniowe mierzenie gęstości nastawu pozwala śledzić postęp fermentacji. Gęstość, wyrażana w stopniach **BLG**, będzie systematycznie spadać w miarę jak drożdże przetwarzają cukier na alkohol. Jeśli po około dwóch tygodniach od rozpoczęcia fermentacji wartość **BLG spadnie poniżej 7-8°**, a my chcemy uzyskać wino mocniejsze lub słodsze, możemy dodać kolejną porcję ostudzonego **syropu cukrowego**. Należy to zrobić ostrożnie, aby nie wprowadzić do balonu zbyt dużo tlenu. Po dodaniu cukru fermentacja zwykle znów nieco przyspiesza. Fermentacja burzliwa kończy się, gdy wartość BLG przez kilka dni utrzymuje się na stałym, niskim poziomie (około 0 do -2°). Wtedy wino zaczyna się klarować, a drożdże opadają na dno, tworząc **osad drożdżowy**.

### Zlewanie wina metodą grawitacyjną przy użyciu wężyka

Pierwsze **zlewanie wina znad osadu** przeprowadza się zazwyczaj po 4-6 tygodniach od założenia nastawu, gdy większość drożdży opadnie, a wino stanie się wyraźnie jaśniejsze. Do tego zabiegu używamy czystego, zdezynfekowanego **wężyka** (rurki silikonowej). Balon ustawiamy na podwyższeniu (np. stole), a pod nim umieszczamy drugie czyste naczynie (np. inny balon lub duży dzban). **Metoda grawitacyjna** polega na delikatnym zassaniu wina przez wężyk (lub użyciu wężyka z kranikiem) i przelaniu klarownej cieczy do drugiego naczynia, tak aby pozostawić na dnie pierwszy, gruby osad. Zabieg ten, zwany rackowaniem, poprawia klarowność wina i chroni je przed niepożądanymi posmakami z rozkładających się drożdży. Czynność można powtórzyć po kolejnych kilku tygodniach, gdy znów uformuje się osad.

## Stabilizacja, butelkowanie i przechowywanie wina jabłkowego

Gdy wino jest już klarowne i nie wytwarza się w nim więcej osadu, przychodzi czas na jego zabezpieczenie przed refermentacją i butelkowanie. To etap, który decyduje o trwałości naszego domowego trunku.

### Dodawanie pirosiarczynu potasu i butelkowanie z korkami

Przed **butelkowaniem wina jabłkowego** należy je ustabilizować. **Stabilizacja wina** ma na celu zahamowanie aktywności pozostałych drożdży i zabezpieczenie przed utlenianiem i rozwojem bakterii. W tym celu używa się **pirosiarczynu potasu**. Standardowa dawka to około **0,5 grama na 5 litrów wina** (czyli 1 g na 10 l). Środek ten należy dokładnie odważyć, rozpuścić w małej ilości wina, a następnie dodać do całej partii i delikatnie wymieszać. Po stabilizacji wino powinno odstać się jeszcze przez dzień lub dwa. Butelkowanie przeprowadzamy przy użyciu czystych, zdezynfekowanych **butelek do wina**. Do napełniania butelek znów przyda się **wężyk**. Butelki napełniamy do około 2 cm poniżej korka. Do zamknięcia używamy **korków do butelek**, najlepiej nowych, które również warto przepłukać roztworem pirosiarczynu. Do założenia korków niezbędna jest **korkownica**. Gotowe butelki można opatrzyć **etykietami na wino** i założyć **kapturki termokurczliwe** dla estetyki. Tak zabutelkowane **wino z jabłek** należy przechowywać w **chłodnym, ciemnym miejscu**, najlepiej ułożone **poziomo**, aby korki nie wyschły. Po kilku miesiącach leżakowania będzie ono gotowe do degustacji, a z czasem jego smak będzie się jeszcze poprawiał.